Paratoi ar gyfer llawdriniaeth

I rai pobl, gall y cyfnod cyn llawdriniaeth fod yn gyfnod pryderus iawn, yn enwedig os nad ydynt wedi cael llawdriniaeth o’r blaen. Bydd eraill yn ei weld fel cyfle i gael rhyddhad o symptomau poenus

Bydd angen i chi wneud yn siŵr bod rhywun ar gael i fynd â chi adref ar ôl eich llawdriniaeth a helpu i ofalu amdanoch, o leiaf am y diwrnodau cyntaf ar ôl eich llawdriniaeth. Bydd angen i chi hysbysu eich gwaith, ac unrhyw ymrwymiadau eraill, na fyddwch ar gael ar ôl eich llawdriniaeth gan y bydd arnoch angen amser i gryfhau. Bydd yr amser y bydd arnoch ei angen i gryfhau yn dibynnu ar eich triniaeth, felly byddai’n well i chi holi eich ymgynghorydd yn gyntaf os nad ydych yn siŵr. 

Dylai eich ysbyty a / neu eich ymgynghorydd anfon gwybodaeth atoch ynglŷn â sut i baratoi ar gyfer eich llawdriniaeth. Efallai y bydd y wybodaeth yma’n dod gyda’ch llythyr derbyn i ysbyty (y llythyr sy’n nodi dyddiad ac amser eich llawdriniaeth), ond efallai y byddwch yn ei derbyn ar wahân. Os nad ydych wedi cael gwybodaeth, siaradwch â’ch ysbyty o leiaf wythnos cyn dyddiad eich llawdriniaeth.

Bydd pob llawdriniaeth yn wahanol, gan ddibynnu ar eich amgylchiadau, ac efallai y gofynnir i chi ddilyn camau penodol i baratoi ar gyfer y llawdriniaeth. Dylech bob amser edrych ar wybodaeth gan eich ysbyty neu eich ymgynghorydd am fanylion yn ymwneud â’ch llawdriniaeth benodol chi. Dylech weld rhif ffôn ar eich llythyr derbyn. Gallwch ddefnyddio’r rhif hwn os nad ydych yn siŵr beth mae angen i chi ei wneud.

Mae’n bwysig iawn eich bod yn dweud wrth eich ysbyty os oes gennych alergedd i rywbeth. Byddwch yn cael meddyginiaeth i’ch rhoi i gysgu (anesthetig) a meddyginiaeth i reoli poen ac unrhyw salwch y gallech ei deimlo ar ôl y llawdriniaeth. Os ydych wedi cael adwaith gwael i unrhyw feddyginiaethau yn y gorffennol, gwnewch yn siŵr eich bod yn dweud wrth eich llawfeddyg neu eich nyrs cyn i chi gael y llawdriniaeth.

Mae’n bwysig hefyd eich bod yn rhoi gwybod i’ch ysbyty a/neu eich ymgynghorydd cyn dyddiad eich llawdriniaeth os ydych wedi bod yn wael yn ddiweddar, yn enwedig os ydych wedi cael meddyginiaeth i drin hynny, e.e. gwrthfiotigau. Efallai y bydd arnynt eisiau ystyried aros nes byddwch yn well cyn gwneud y llawdriniaeth.

 Ar y diwrnod

Mae llawdriniaethau i drin endometriosis fel arfer yn cael eu gwneud drwy laparosgopi – math o lawdriniaeth ‘twll clo’ – a byddwch yn cael eich rhoi i gysgu (anesthetig cyffredinol). 

Byddwch yn cael cyfarwyddiadau llym ymlaen llaw ynglŷn â beth y gallwch ei fwyta neu ei yfed a phryd. Fel arfer bydd eich llythyr yn nodi pa bryd y cewch fwyta ac yfed am y tro olaf cyn y llawdriniaeth; bydd hyn yn dibynnu a ydych i fod i gael eich triniaeth yn y bore ynteu yn y prynhawn. Ni fyddwch yn gallu bwyta nac yfed ar ôl yr amser hwn. 

Os ydych yn cymryd meddyginiaethau rheolaidd, fel arfer byddwch yn dal i allu cymryd y rhain, ond dylech ddarllen eich llythyr derbyn i’r ysbyty rhag ofn bod cyfarwyddiadau penodol ynddo. Mae’n bwysig iawn eich bod yn dilyn y cyfarwyddiadau hyn gan mai eu pwrpas yw eich cadw’n ddiogel tra byddwch yn cysgu.

Ar ôl i chi gyrraedd yr ysbyty, fel arfer bydd rhywun yn mynd â chi i ward tra byddwch yn aros am eich llawdriniaeth. Byddwch yn cael gŵn ysbyty i’w wisgo ac fel arfer byddwch yn cael sanau hir a fydd yn helpu â chylchrediad eich gwaed tra byddwch dan anesthetig a phan fyddwch yn dod atoch eich hun ar ôl hynny. Dylai eich nyrs egluro wrthych sut i wisgo’r rhain a bydd yn gallu eich helpu os ydych yn cael trafferth i’w gwisgo ar eich pen eich hun. Gofynnir i chi hefyd dynnu unrhyw emwaith, gan gynnwys modrwyau a chlustdlysau. Yn well byth, gadewch y rhain adref – drwy wneud hynny does dim siawns iddyn nhw fynd ar goll tra byddwch yn yr ysbyty.

Fel arfer bydd eich ymgynghorydd yn dod i’ch cyfarfod cyn y llawdriniaeth i ddweud helo ac egluro wrthych beth fydd yn digwydd. Mae’n debyg y byddwch yn cael cyfarfod eich anesthetydd hefyd: dyma’r unigolyn (neu’r tîm) a fydd yn gyfrifol am eich rhoi i gysgu ac am eich cadw chi’n gyfforddus yn ystod y llawdriniaeth.

Pan ddaw’r adeg i fynd â chi am eich llawdriniaeth, byddwch fel arfer yn mynd i ystafell baratoi i gael anesthetig. Fel arfer byddwch yn cael yr anesthetig â drip. Byddwch yn teimlo ychydig yn gysglyd i ddechrau ac yna byddwch yn syrthio i gysgu. Yna caiff eich gwely ei symud i’r theatr llawdriniaethau lle bydd eich llawfeddyg yn aros amdanoch. 

Yn fyr, mae FTWW fel arfer yn argymell eich bod yn dod â’r canlynol gyda chi:

  • Coban neu grys nos, yn hytrach na phyjamas, i’w gwisgo ar ôl y llawdriniaeth – bydd hyn yn golygu ei bod yn haws defnyddio dripiau a chathetrau, a bydd yn fwy hylan mewn toiled cyhoeddus lle gallai trowsus pyjamas lusgo ar y llawr
  • Gŵn nos â phocedi
  • Unrhyw feddyginiaethau rydych yn eu cymryd
  • Rhestr o gwestiynau y byddech yn hoffi eu gofyn i’r llawfeddyg / nyrs – cofiwch ofyn am rif cyswllt rhag ofn y byddwch yn poeni am rywbeth ar ôl i chi adael yr ysbyty
  • Pecyn o weips gwlyb
  • Eli gwefusau – gall eich gwefusau fod yn sych iawn a dechrau cracio ar ôl llawdriniaeth gan na fyddwch wedi cael yfed hylif am gyfnod
  • Pâr o sliperi
  • Pethau ymolchi, gan gynnwys brwsh dannedd, past dannedd, diaroglydd, hylif diheintio dwylo, brwsh gwallt, padiau misglwyf (rhag ofn y byddwch yn gwaedu) – er bod y rhan fwyaf o ysbytai Cymru yn darparu cynnyrch misglwyf am ddim erbyn hyn, mae’n well cael rhai rhag ofn
  • Hancesi papur
  • Potel o ddŵr – mae’n debyg y byddwch yn sychedig ar ôl eich llawdriniaeth!
  • Eich ffôn a theclyn gwefru’r ffôn
  • Newid mân, rhag ofn bydd argyfwng!
  • Dillad isaf a phâr arall o sanau
  • Dillad llac / sy’n gallu ymestyn, gan gynnwys dillad isaf, i newid iddynt i fynd adref
  • Gobennydd neu glustog i’w roi ar eich bol ar gyfer y daith adref
  • Llyfr neu gylchgrawn
  • Clustffonau – yn aml iawn mae llawer o waith aros, felly mae’n braf gallu gwrando ar gerddoriaeth ysgafn, neu bodlediad, neu wneud ychydig o fyfyrio tra byddwch yn aros am eich llawdriniaeth a/neu tra byddwch yn aros i fynd adref.